دانشجویان در دوره‌ی دکتری، جهت اخذ مدرک دکتری باید به نگارش تز و یا رساله بپردازند. از جمله تفاوت های دیگر پایان نامه و رساله در موضوع پایان نامه است که در پایان نامه دانشجو می‌تواند موضوعی مشابه و یا حتی مکمل موضوعات پژوهشی گذشته را انتخاب نماید اما در رساله ی دکتری حتماً باید موضوع جدید و همچنین چالشی باشد.

همانطور که گفته شد رساله ی دکتری از پایان نامه بسیار مفصل تر و دو تا سه برابر حجم پایان نامه را دارد؛ بنابراین تکمیل و تعیین نمودن آن نیازمند زمان و فرصت و تلاش بیشتری است.

نگارش فصول پایان نامه

چكيده، در چكيده معرفي موضوع تحقيق، چالش (مساله تحقيق)، رويكرد محقق در ارتباط با حل مساله تحقيق و اهم دستاوردها به صورت كيفي و كمي ارايه شود.

مقدمه/پيشگفتار: چارچوب اصلي پايان نامه مانند موضوع تحقيق و ضرورت انجام آن، شرح مساله با توجه به پيشينه تحقيقات مرتبط، سوالات پيش روي اين تحقيق، فرضيه هاي بنا شده در تحقيق، مدل فكري تحقيق در حل مساله، دستاوردهاي اصلي (بدون ذكر مستقيم نتابج كمي) و نوآوري تحقيق، و نهايتا ترتيب ارائه فصول پايان نامه/رساله آورده شود. اين بخش در چند صفحه (حداكثر 10 صفحه) طرح كلي از تحقيق انجام شده را در ابتداي كار به خواننده ارائه نموده و وي را ترغيب به مطالعه جزئيات تحقيق در فصول پايان نامه به ترتيب اشاره شده مينمايد. ** با توجه به نظر استاد راهنما، مقدمه مي تواند به صورت پيشگفتاري بر پايان نامه/رساله و يا با عنوان فصل اول ارائه شده و ساير فصول در ادامه قرار گيرند.

فصل اول: با عنوان "نظري" يا "مروري بر مراجع تحقيق" يا "مروري بر ادبيات موضوع"، اين فصل بايد شامل موارد ذيل باشد: - معرفي موضوع، پيشينه و مراجع، جمع بندي تحقيقات انجام شده تا به امروز، به طوري كه كليت موضوع بر مبناي كارهاي ديگران منتهي به تحقيق موجود شده است. - در متن اين فصل، فقط نظر صاحبان مقاله با مرجع بايد ارايه شود. اگر دانشجو نظري در رابطه با داده ها دارد، بايد در پاراگرافي جداگانه نتايج گزارش شده نقد شود. - دانشجو بايد در اين فصل، مرور كاملي بر منابع داخلي و پژوهش هاي محققين ايراني نيز داشته باشد. - توصيه ميشود كه در انتهاي فصل نظري، نقاط قوت و ضعف مراجع مرور شده مورد نقد قرار گيرد و سوالات تحقيق و فرضيه هاي -hypothesis -تحقيق ارايه شوند.

حجم كل بخش هاي مقدمه و نظري، حداكثر 40 %كل پايان نامه/رساله باشد.

در پايان نامهها/رساله هايي كه حاوي مدل سازي هستند، بايستي نقشه فكري و مدل رياضي مربوطه به صورت كامل با كل محاسبات در يك فصل مستقل، قبل از فصل تجربي، شرح داده شود.

فصل اول یا کلیات تحقیق:

پس از پایان صفحات ابجد، در یک صفحه مستقل با عنوان صفحه معرفی، شماره فصل و تیتر آن ارایه می شود، یعنی :فصل یك، کلیات تحقیق. از این صفحه،شماره گذاری عددی برای صفحات پایان نامه آغاز می شود . البته این شماره برای صفحه ابتدایی، معرفی فصل، محاسبه خواهد شد ؛ اما بر روی صفحه درج نمی شود و از صفحه پس از آن شماره صفحه 2در پایین و وسط صفحه درج شده و ادامهمی یابد (در تمام صفحات شروع فصل، شماره آن محاسبه می شود، ولی درج نمیگردد.) فصل اول صورت تکمیل شده پروپوزال دانشجو است.

اگر از نتايج ديگران استفاده ميشود، بايستي در تاريخچه تحقيق به آن اشاره شده باشد و در نتايج و بحث به فرمول هاي ارايه شده در مراجع مربوطه رجوع داده شود. لذا بايستي تفكيك كامل بين مدل- هاي ديگران و مدلهاي ارائه شده در تحقيق صورت پذيرد.

توصيه ميشود كه از ارايه مطالب پايه و مفاهيم اوليه موجود در كتب مرجع (book text (كه جنبه صرفا آموزشي دارند، در فصل هاي نظري و مدل سازي خودداري شود. ذكر مباحث نظري جديد كه در تبيين و تفسير نتايج استفاده مي شود، ضروري است.

مقدمه :

مقدمه فصل یک با مقدمه بقیه فصل ها متفاوت است و باید به طور جامعتری کلیات را در آن مطرح کرد . در واقع دانشجو باید تصویر مشخصی از کاری راکه می خواهد انجام دهد ، با حمایت منابع علمی نشان دهد مقدمه این فصل، باید زمینه ای برای ورود به بحث اصلی فراهم کند. زمینه وبستر مقدمه تاریخچه ای از موضوع، اطلاعات علمی یا آنچه نظریه های مهم، آنچهنویسندگان در مورد موضوع تحقیق شما اظهار داشته اند ارایه می دهد . همچنینارایه تعاریف و سایر اطلاعاتی که برای فهم بهتر موضوع کمک کند، مفید خواهدبود . در این بخش همچنین باید ذهن خواننده را متوجه اهمیت انجام تحقیقتانکنید.در پایان در مورد ساختار'>ساختار پایان نامه خود توضیح دهید و محتوای هر فصل را معرفیکنید و جمله ای پایانی برای ایجاد آمادگی در خواننده برای مطالعه ادامه مطلبپایان نامه ارایه کنید. حجم این مقدمه از مقدمه های فصول دیگر بیشتر است ومعمولا 2تا 9صفحه را به خود اختصاص می دهد.

بیان مساله : در این بخش، مشکل یا مساله با حمایت منابع علمی مطرح میشود . در پایان این بخش، مساله یا مشکل باید به صورت سوال مطرح گردد.

ضرورت و اهمیت : در بخش بیان مساله دانشجو به دنبال چگونگی و اینجا به دنبال چرایی کار است . در اینجا باید با بیان تناقض ها و مشکلات به کمک منابع علمی به لزوم انجام تحقیق، کاربردها و کاربرهای تحقیق اشاره کند .دانشجو بایدبیان کند که چرا این موضوع انتخاب شده و نیاز به تحقیق دارد.

اهداف تحقیق :شامل دو بخش اصلی است:هدف کلی : در واقع این هدف مشخص می کند که پژوهش چه چیزی را دنبالمی کند و مقصود نهایی از انجام پژوهش چیست.اهداف ویژه : مجموعه اهداف جزیی شده است که مارا به هدف کلی می رساند.

فرضیه ها یا سؤال های تحقیق: در این قسمت فرضیه ها یا سوالات تحقیقنوشته می شود. دقت شود که فقط یک نوع یا فرضیه و یا سوال نوشته شود و ازنوشتن هر دو پرهیز شود.

پیش فرض ها :هرگونه پیش فرضی باید در این قسمت نوشته شود . پیشفرض ها کمک می کند تا با اطمینان بیشتری نتایج را تفسیر کنیم . در ادامه میتوانید با چند نمونه پیش فرض برای یک تحقیق پیمایشی و استفاده از یکپرسشنامه آشنا شوید:.5همه پاسخ دهندگان با دقت و صداقت به پرسشنامه پاسخ می دهند..2همه پاسخ دهندگان بدون تاثیر از عوامل محیطی مرل خستگی، باه پرسشانامهپاسخ می دهندپیش فرض ها :هرگونه پیش فرضی باید در این قسمت نوشته شود . پیشفرض ها کمک می کند تا با اطمینان بیشتری نتایج را تفسیر کنیم . در ادامه میتوانید با چند نمونه پیش فرض برای یک تحقیق پیمایشی و استفاده از یکپرسشنامه آشنا شوید:.5همه پاسخ دهندگان با دقت و صداقت به پرسشنامه پاسخ می دهند..2همه پاسخ دهندگان بدون تاثیر از عوامل محیطی مرل خستگی، باه پرسشانامه پاسخ می دهند.

تعریف واژه های تحقیق: دانشجو باید اصطلاحات و واژه های مهم تحقیق ا بهطور دقیق تعریف کند .مهم ترین دلیل این مساله آن است که نباید واژه ها یااصطلاحات مهم پژوهش، برای خواننده گنگ و نامفهوم باشد. متغیرها باید یکتعریف نظری و یک تعریف عملیاتی داشته باشند . یعنی هم به لحاظ مفهومی و همبه لحاظ اندازه گیری به طور کامل مشخص باشند . متغیرهای تابع متغیرهای اصلی عنوان نیز همین شرایط را دارند ؛ اما در موارد خاص مفاهیم پایه مربوط به مبانی نظری تحقیق که برای درک، توضیح و اندازه گیری متغیرها و عنوان در پایان نامهتکرار می شوند، لازم است که به صورت نظری تعریف شوند. تعریف نظری با توجهبه مبانی نظری و با هدف درک عمومی متغیرها ارایه می شود تا خواننده مفهوم آنهارا درک کند ؛ اما تعریف عملیاتی، چگونگی اندازه گیری و محاسبه این مفاهیم ومتغیرها را نشان می دهد.

نگارش فصل دوم پایان نامه

فصل دوم: با عنوان "تجربي" يا "مواد و روش ها"، اين فصل شامل معرفي مواد با مشخصات كامل و شركت سازنده، تجهيزات با مشخصات كامل و شركت سازنده، روش ها و آزمون هاي انجام شده و همچنين دلايل انتخاب آنها با توجه به رويكرد محقق در پژوهش خواهد بود.

این فصل با عنوان ادبیات و پیشینه تحقیق باید مشخص شود. و شامل بخشهای مختلفی است:

مقدمه :به معرفی محتوای فصل در یک پاراگراف می پردازد.مبانی نظری : این بخش براساس متغیرها و با هماهنگی استاد راهنما ، همچنین براساس یک هدفمندی و با محوریت متغیرها و اهداف تحقیق، موضوع بندی و تیترگذاری می شود. همچنین در این بخش نوشته ها باید به گونه ای باشد که خواننده را در جر یان شرح متغیرها و مبانی نظری مرتبط با آنها قرار دهد .دقت شود که دراین بخش به مبانی نظری نیاز است که ضمن آشنایی خوانندگان با حوزه مطالعاتی مربوطه، بتوان در فصل پنج از بیشتر آنها برای بحث استفاده کرد.

پیشینه تحقیق : مروری است بر ادبیات مهمی که با تحقیق مورد نظر رابطه داردو خلاصه ای از تحقیقات قبلی و نوشته های مهم پژوهشگران و متخصصان ومطالعات دیگران است که در کتاب ها، مقالات، گزارش ها و پایان نامه ها وجوددارد. پیشینه تحقیق می تواند در دو بخش داخلی و خارجی یا مانند مبانی نظری ،دارای تقسیم بندی براساس موضوع باشد. در حالت موضوعی در زیر هر موضوع باید تحقیقات داخلی و خارجی را به ترتیب اولویت زمان انجام تحقیق ارایه کرد .تحقیقات جدیدتر، اولویت بالاتری دارند . نتیجه هر تحقیق با بیان نام خانوادگی محقق یا محققان و سال تحقیق در داخل پرانتز ارایه می شود .جمع بندی کلی :نتیجه نهایی و جمع بندی از مجموع ادبیات پیشینه که در حدنصف صفحه ارایه می شود.

نگارش فصل سوم پایان نامه این فصل با عنوان روش شناسی تحقیق معرفی می شود.

اين فصل با مقدمه اي كوتاه از فلسفه ارايه (نحوه چيدمان) و ترتيب نتايج، شروع شده و در تدوين اين فصل به موارد ذيل دقت شود: - در اين فصل بايد سه بخش نتايج تهيه و ساخت، تعيين مشخصات و ارزيابي كارايي ارايه شود. - در عنوان بندي اين فصل، تكنيك و روش آزمون ها اصالت ندارد، بلكه بايد نوع مطالعه و بررسي در عنوان ارايه شود (براي مثال: پايداري حرارتي به جاي نتايج آزمون TGA ،مورفولوژي به جاي ,XRD .(SEM, TEM - در اين فصل، ارايه نتايج و تفسيرها بايد مستقل ارايه شود و در صورت نياز به رجوع به كار ديگران، به كارهايي كه در فصل تارخچه تحقيق مرور شده، ارجاع شود.

مقدمه :مقدمه در فصل سوم نیز به معرفی محتوای فصل می پردازد.روش و طرح کلی تحقیق : در این بخش روش انجام تحقیق از بعد هدف،استراتژی و مسیراجرا، تعریف می شود.

جامعه آماری : در این بخش به معرفی جامعه تحقیق برحسب ویژگی های فردی،مکان، .. و نهایتا تعداد بپردازید.نمونه آماری و روش نمونه گیری : در صورت نیاز به نمونه گیری باید روشمورد استفاده برای نمونه گیری معرفی شود؛ ضمن آنکه باید به تعداد نمونه و ملاکانتخاب آن اشاره کرد.متغیرهای تحقیق : متغیر صفت یا پدیده مورد مطالعه است که از موردی به مورد دیگر تفاوت دارد. به عبارت دیگر، ویژگی های متمایز صفت جامعه آماری رامتغیر می نامند. پس در این قسمت به تعریف متغیرها بپردازید.ابزار اندازه گیری: در این بخش باید ابزار اندازه گیری خود در پژوهش را معرفی و نحوه تعیین پایایی و اعتبار آن را مشخص نمایید.شیوه جمع آوری اطلاعات : در این بخش باید به روش اجرا در جمع آوری داده ها اشاره شود. مواردی مرل نحوه توزیع پرسشنامه، فرصت زمانی پاسخ به سؤالات و ...را می توان در این قسمت به طور کامل توضیح داد.روش های آماری :در این بخش باید به روش آماری مورد استفاده در تحقیق اشاره شود . فراموش نکنید که هرگونه استفاده از روش های آماری از جمله برایپایایی ابزار را باید در اینجا ارایه کرد.

نگارش فصل چهارم پایان نامه این فصل با عنوان تجزیه و تحلیل یافته های تحقیق معروف است.

فصل نتيجه گيري به منظور بيان دستاوردهاي مهم پژوهش است و نه خلاصه نتايج جزئي. نتيجه گيري بايد تلاش نمايد سوالات تحقيق را پاسخ داده و اثبات (يا عدم اثبات) فرضيات را توجيه كند. پيشنهادها بايستي در راستاي موضوع تحقيق بوده و در صورت عدم موفقيت در پاسخ به سوالات تحقيق و اثبات بخشي از فرضيات، نكاتي را براي تحقيقات آتي پيشنهاد نمايد.

در انتها، مراجع مورد استفاده در تدوين پايان نامه ارايه شود. مراجع بايد به صورت كامل شامل نام تمام نويسندگان، عنوان مقاله، عنوان مجله، شماره، جلد، صفحه شروع و پايان و سال انتشار مقاله باشد. در اين قسمت فقط مراجعي آورده شود كه در تدوين پايان نامه/رساله از آنها استفاده واقعي شده است.

مقدمه :تنها به معرفی فصل می پردازد.

توصیف داده ها : دراین بخش داده های توصیفی مرل جداول فراوانی ها ونمودارهای توصیفی ارایه می شود. توجه شود که شرح و شماره جدول در بالای آن و شرح و شماره شکل در پایین، تا جایی که امکان دارد، در یک سطر ارایه شود . جدول باید ساده و مختصر باشد .در زیر جدول باید توضیح کوتاهی از ارقام مهم و نتایج قابل توجه جدول برای مخاطب ارایه شود.

نمودار، اطلاعات آماری را بهصورت تجسمی بیان می کند . نمودارها نباید مانند جداول با توضیحات درک شوند؛ بلکه باید با تصویر خود درک ساده و قابل فهمی برای بیننده فراهم کند. بنابراین، به هیچ توضیحی جز شماره و شرح زیر آن نیاز نیست.

فرضیه ها یا سؤالات تحقیق: در مورد هر فرضیه، ابتدا خود فرضیه به صورتیک تیتر مطرح می شود؛ سپس یافته ها در قالب جدول استنباطی ارایه می شوند ودر پایان آنها ، به توضیح یافته ها با اشاره به جدول پرداخته می شود .در صورتی که یافته های اضافی به دست آمده باشد، در ادامه همین بخش با عنوان اطلاعات جانبی ارایه می شود.

نگارش فصل پنجم

پایان نامه فصل پنج با عنوان بحث و نتیجه گیری شناخته می شود. در این فصل، دانشجوحاصل کار خود یعنی آنچه را که در فصل چهارم به دست آورده است با نظریه ها و یافته های مطالعات پیشین در فصل دوم، ترکیب کرده و مورد بحث قرار می دهد.

مقدمه :در این فصل نیز مقدمه به معرفی فصل می پردازد.

خلاصه تحقیق :خلاصه سه فصل در حد نصف صفحه تا حداکثر یک ونیم صفحه.

خلاصه یافته ها :خلاصه ی فصل چهارم در نصف صفحه تا حداکثر یک و نیم صفحه.

بحث :در این بخش دانشجو می تواند به تفسیرمطالب بپردازد . بهتر است مطالب به صورت موضوعی و براساس متغیرها مورد بحث قرار گیرد و در رابطه با هر موضوع وابسته به متغیر، به تحقیقات موافق و مخالف اشاره کرده و آنها را با نتایج یافته های خود مقایسه می کند . سپس ، نتیجه گیری و در پایان مکانیسم یا سازوکاری احتمالی ارایه دهد .

نتیجه گیری :در اینجا دانشجو، پیام تحقیق را ارایه می دهد . حجم این بخش به تعداد متغیرها بستگی دارد؛ ولی ارایه آن حداقل در یک پاراگراف و حداکثر یک صفحه مناسب است.

محدودیت های تحقیق :در اینجا دانشجو به دو دسته از محدودیت های تحقیق خود اشاره می کند که یکی محدودیت های خارج از کنترل محقق و دیگری، محدودیت هایی است که محقق برای کنترل تحقیق خود، اعمال می کند.

الف محدودیت های خارج از کنترل محقق : این نوع محدودیت ها،مواردی هستند که شرایط به محقق اعمال می کند و گریزناپذیرند . مرلاً، نمونه قابل بررسی در دسترس که بیشتر از آن نمی توان بررسی کرد یا اشاره به قوانینی که محقق را در انجام برخی اقدامات محدود می کند.در مجموع هر نوع محدودیت خارج از اختیار محقق، در این دسته جای می گیرد.

ب - محدودیت های در کنترل محقق : این نوع محدودیت ها، مواردی هستند که خود محقق برای ایجاد محدودیت و کنترل تحقیق خود اعمال می نماید .برای نمونه محقق، بررسی را به دوره زمانی مشخصی محدود می کند؛ یا دامنه تحقیق خود را به شهر، منطقه ، جنسیت یا رده سنی خاصی محدود می کند .هرگونه محدودیتی که محقق با اختیار در تحقیق خود ایجاد کند، جز ء این نوع محدودیت ها تلقی می شود.پیشنهاد های برخاسته از تحقیق : این پیشنهادها باید مبتنی بر نتایج تحقیق باشد .پیشنهاد به سایر محققان :این پیشنهاد ها در واقع، عناوین تحقیقی است که پژوهشگر در طول کار خود به آن می رسد .یعنی دانشجو با پیشرفت کار خود متوجه زوایای پنهان یا قابل مطالعه ای می شود و آنها را در قالب عناوین قابل تحقیق به دیگر پژوهشگران علاقه مند به آن حوزه مطالعاتی، پیشنهاد می کند.

مشاوره و راهنمایی انجام پایان نامه کارشناسی ارشد و رساله دکتری در رشته های مختلف ارزان وفوری

دنیای مدرسه...